21 فوریه 2026- بر اساس یک مطالعه جدید، گروهی از داروهایی که اغلب برای درمان دیابت استفاده می شوند، ممکن است به محافظت از کلیه های در حال پیری نیز کمک کنند. این مطالعه که اخیراً در مجله Kidney International منتشر شده است، محققان داروهایی به نام مهارکننده های SGLT2 را در ماهی کپور فیروزه ای آفریقایی- ماهی کوچکی که فقط 4 تا 6 ماه عمر می کند- آزمایش کردند .از آنجایی که این ماهی ها خیلی سریع پیر می شوند، دانشمندان توانستند معادل دهه ها پیری اندام را تنها در عرض چند هفته مشاهده کنند.نتایج نشان داد که ماهی هایی که این داروها را دریافت کرده اند، با افزایش سن، کلیه های سالم تری دارند.
دکتر هرمان هالر، نویسنده ارشد و رئیس آزمایشگاه بیولوژیکی MDI در بار هاربر، در ایالت مین در شمال شرق آمریکا، گفت: "این داروها از قبل برای محافظت از قلب و کلیه ها در بیماران مبتلا به دیابت و بدون دیابت شناخته شده اند. چیزی که کمتر مشخص بود، این است که چگونه این کار را انجام می دهند."
با افزایش سن ماهی کپور، کلیه های آنها شروع به تغییر کردند به شیوه ای که بسیار شبیه به کلیه های در حال پیری انسان بود. محققان موارد زیر را مشاهده کردند:
· از بین رفتن رگ های خونی کوچک
· آسیب به سیستم فیلتر کلیه
· التهاب بیشتر
· مشکلاتی در نحوه تولید انرژی توسط سلول های کلیه
همین تغییرات اغلب در افراد مبتلا به بیماری کلیوی مشاهده می شود.اما ماهی هایی که با مهارکننده های SGLT2 درمان شدند، کمتر با این مشکلات مواجه شدند. کلیه های آنها جریان خون قوی تر، فیلترهای سالم تر و تولید انرژی طبیعی تری را در داخل سلول ها حفظ کردند.این داروها همچنین التهاب را کاهش دادند و به سلول های کلیه کمک کردند تا بهتر با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
دکتر هالر در یک بیانیه خبری گفت: "این اثرات بالادستی، در مجموع، توضیحی بیولوژیکی برای مشاهدات بالینی ارائه می دهند که مزایای مهارکننده های SGLT2 اغلب از آنچه که از کنترل گلوکز به تنهایی انتظار می رود، فراتر می رود."
یکی از بزرگترین تفاوت ها در رگ های خونی کوچک بود. ماهی های درمان نشده به آرامی این مویرگ ها، را با افزایش سن از دست دادند. این امر دریافت اکسیژن را برای سلول های کلیه دشوارتر می کرد و آنها را مجبور می کرد به سیستم های انرژی پشتیبان ضعیف تری تکیه کنند.
در کلیه های ماهی هایی که مهارکننده های SGLT2 را دریافت می کردند، تعداد بیشتری از این مویرگ ها حفظ شدند و فعالیت ژنی بیشتری شبیه به حیوانات جوان تر نشان دادند. این امر با تولید انرژی بهتر و التهاب کمتر مرتبط بود.
دکتر آناستازیا پاولمن، نویسنده اصلی این مقاله از دانشکده پزشکی هانوفر در آلمان، در یک بیانیه خبری گفت: «مشاهده این اثرات به وضوح در یک مدل پیری سریع مانند ماهی کپور فیروزه ای آفریقایی، قابل توجه بود».
او افزود: «آنچه بیش از همه مرا تحت تأثیر قرار داد این بود که چگونه یک داروی به ظاهر ساده، بسیاری از سیستم های به هم پیوسته درون کلیه - از رگ های خونی و متابولیسم انرژی گرفته تا التهاب و عملکرد کلی - را تحت تأثیر قرار می دهد».
مهارکننده های SGLT2 در حال حاضر برای درمان دیابت و بیماری مزمن کلیه استفاده می شوند. این مطالعه به توضیح این موضوع کمک می کند که چرا بیمارانی که این داروها را مصرف می کنند، اغلب از مزایای قلبی و کلیوی آن بهره مند می شوند.
محققان گفتند: ماهی کپور با پیری سریع همچنین می تواند مطالعات آینده را سرعت بخشد و به دانشمندان اجازه دهد درمان های جدید را بسیار سریع تر از حیوانات آزمایشگاهی مانند موش آزمایش کنند.
در مرحله بعد، این تیم قصد دارد بررسی کند که آیا این داروها می توانند به ترمیم کلیه ها پس از شروع آسیب کمک کنند و آیا زمان درمان اهمیت دارد یا خیر.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-02-diabetes-drug-kidney-aging-fast.html